Wie voor het eerst naar Florida gaat, denkt al snel aan de pretparken van Orlando en de stranden van Miami. Sla het Kennedy Space Center desondanks niet over. Dit bezoekerscentrum van NASA is minstens zo indrukwekkend en bovendien nergens anders ter wereld te bezoeken.
Dit is Kennedy Space Center
Het Kennedy Space Center, vaak afgekort tot een simpel KSC, is het belangrijkste ruimtevaartcentrum van NASA. Het ligt aan de oostkust van Florida, op ongeveer een uur rijden van Orlando.
Veel mensen denken dat Kennedy Space Center op Cape Canaveral ligt, maar dat is eigenlijk maar gedeeltelijk waar. Het bezoekerscentrum ligt op Merritt Island, terwijl de verschillende lanceercomplexen verspreid liggen over Merritt Island en het aangrenzende Cape Canaveral. Samen vormen ze een gigantisch ruimtevaartgebied waar al meer dan zestig jaar raketten worden gelanceerd.
Het complete terrein beslaat ruim 560 vierkante kilometer. Daarmee is het groter dan veel Nederlandse gemeentes.
Slechts een klein deel daarvan is toegankelijk voor bezoekers. Het overgrote deel bestaat uit lanceercomplexen, assemblagegebouwen, natuurgebieden en streng beveiligde NASA-faciliteiten.
‘Wacht – natuurgebieden?’
Ja, inderdaad. Kennedy Space Center ligt midden in het Merritt Island National Wildlife Refuge: een beschermd natuurgebied waar honderden diersoorten leven. Tijdens een bezoek kun je zomaar alligators, zeearenden, dolfijnen en manatees tegenkomen. Wij spotten bijvoorbeeld twee nieuwsgierige wasberen en een schildpad met een doodswens (hij bleef stoïcijns midden op de weg zitten).
Geen zorgen, trouwens: hij heeft het overleefd.
Oorsprong van Kennedy Space Center
Het Kennedy Space Center bestaat niet enkel voor de show. Dit is een plek waar daadwerkelijk raketlanceringen plaatsvonden en -vinden.
Dat begon allemaal in de jaren vijftig, toen de Sovjet-Unie met Spoetnik 1 de eerste satelliet lanceerde. De Verenigde Staten wilde koste wat kost hun achterstand inhalen en richtten NASA op.
In eerste instantie vonden de meeste lanceringen plaats vanaf Cape Canaveral Air Force Station, iets ten zuiden van het huidige Kennedy Space Center. Daar werden de eerste Mercury- en Gemini-missies gelanceerd.
Toen president John F. Kennedy in 1961 zijn beroemde toespraak hield waarin hij beloofde dat de Verenigde Staten vóór het einde van het decennium een mens op de maan zouden zetten, was direct duidelijk dat daarvoor een veel groter ruimtevaartcentrum nodig was. NASA kocht duizenden hectares grond op Merritt Island en begon met de bouw van een compleet nieuw complex.
Kennedy maakte de eerste maanlanding zelf nooit mee. Hij werd in november 1963 vermoord in Dallas, Texas.
Slechts een week later besloot president Lyndon B. Johnson dat het nieuwe ruimtevaartcentrum zijn naam moest dragen. Daarmee werd het officieel het John F. Kennedy Space Center.
Maanlanding en Space Shuttles
De bekendste periode uit de geschiedenis van Kennedy Space Center is zonder twijfel het Apollo-programma. Tussen 1968 en 1972 vertrokken alle bemande maanmissies vanaf deze plek.
Op 16 juli 1969 keek de hele wereld naar Launch Complex 39A, waar de gigantische Saturn V-raket met Apollo 11 langzaam omhoog klom. Aan boord zaten Neil Armstrong, Buzz Aldrin en Michael Collins. Vier dagen later zette Armstrong als eerste mens voet op de maan.
Na de laatste maanlanding in 1972 brak voor NASA een nieuwe periode aan. Het Apollo-programma had zijn doel bereikt: mensen naar de maan brengen. De vraag was alleen wat de volgende stap moest worden.
In plaats van iedere keer een compleet nieuwe raket te bouwen, wilde NASA een ruimtevaartuig ontwikkelen dat meerdere keren gebruikt kon worden. Dat moest ruimtevaart goedkoper maken en ervoor zorgen dat astronauten vaker de ruimte in konden.
Het leidde tot de ontwikkeling van de Space Shuttle: een bijzonder ruimtevaartuig dat als een raket de ruimte in werd gelanceerd, maar als een vliegtuig weer op aarde landde.
Vanaf 1981 vertrokken alle Space Shuttle-missies vanaf Kennedy Space Center. In totaal werden 135 missies uitgevoerd met vijf verschillende Space Shuttles: Columbia, Challenger, Discovery, Atlantis en Endeavour.
Kennedy Space Center anno nu
Wie denkt dat Kennedy Space Center alleen over geschiedenis gaat, heeft het mis. Sterker nog: de toekomst van de ruimtevaart wordt hier nog iedere week geschreven.
Sinds NASA steeds meer samenwerkt met commerciële bedrijven is het terrein uitgegroeid tot een centrum waar meerdere organisaties actief zijn.
De bekendste is zonder twijfel SpaceX. Vanaf Launch Complex 39A, hetzelfde platform waar Apollo 11 richting de maan vertrok, worden tegenwoordig Falcon 9- en Falcon Heavy-raketten gelanceerd. Daarnaast zijn United Launch Alliance en Blue Original actief in Kennedy Space Center.
De kans is dan ook verrassend groot dat je tijdens je bezoek een raket op het lanceerplatform ziet staan. Zo’n dertig jaar geleden waren lanceringen zeldzaam, maar inmiddels vinden er ruim honderd per jaar plaats.
Dit kun je zien en doen bij Kennedy Space Center
Goed, genoeg geschiedenis. Over naar wat je als reiziger écht wilt weten: wat kan ik hier doen?
Sommige mensen denken dat Kennedy Space Center een museum is waar je een paar raketten bekijkt en na twee uur weer buiten staat. Dat beeld klopt totaal niet. Sterker nog: trek gerust een hele dag uit voor je bezoek. Alleen de bustour neemt al een flink deel van de dag in beslag.
Rocket Garden
Een van de eerste dingen die opvalt zodra je Kennedy Space Center binnenloopt, is de Rocket Garden. Hier staan tientallen originele raketten rechtop opgesteld. Sommige zijn meer dan 30 meter hoog en torenen ver boven de bezoekers uit.
De meeste exemplaren stammen uit de beginjaren van de Amerikaanse ruimtevaart. Hier zie je onder meer raketten uit de Mercury-, Gemini- en Apollo-programma’s. Stuk voor stuk waren ze ooit verantwoordelijk voor de eerste stappen van de mens in de ruimte.
Neem vooral de tijd om rond te lopen. Bij vrijwel iedere raket staan informatieborden waarop wordt uitgelegd waarvoor deze werd gebruikt en welke rol hij speelde in de Amerikaanse ruimtevaart.
Heroes & Legends en de U.S. Astronaut Hall of Fame
Achter de Rocket Garden vind je de tentoonstelling Heroes & Legends. Deze staat volledig in het teken van de pioniers van de Amerikaanse ruimtevaart.
De expositie start met een indrukwekkende film die uitlegt hoeveel moed er eigenlijk voor nodig was om als eerste astronauten de ruimte in te gaan. In de jaren zestig wist namelijk niemand precies wat er met een mens zou gebeuren buiten de atmosfeer. Iedere vlucht was een sprong in het diepe.
De presentatie is typisch Amerikaans: veel muziek, grote beelden en veel aandacht voor heldendom. Dat moet je misschien een beetje liggen, maar het past wel bij de geschiedenis die hier wordt verteld.
Aansluitend loop je door naar de U.S. Astronaut Hall of Fame, waar tientallen astronauten worden geëerd die een bijzondere bijdrage hebben geleverd aan de Amerikaanse ruimtevaart. Je merkt hoeveel respect Amerikanen hebben voor de mensen die hun leven waagden om de ruimte te verkennen. De Hall of Fame wordt dan ook jaarlijks aangevuld.
Lees ook Dit is de U.S. Astronaut Hall of Fame: de plek waar Amerika zijn ruimtehelden eert
Bus tour
Voor de meeste bezoekers begint een dag in het Kennedy Space Center pas zodra ze instappen in de beroemde bustour. Dat snappen we best. Deze tour achter de schermen was voor ons het op één na indrukwekkendste deel van ons bezoek.
De bustour is inbegrepen bij je entreeticket en vertrekt meerdere keren per dag van het bezoekerscentrum. Afhankelijk van de drukte kan het zijn dat je even moet wachten (in een vrij hete wachtrij) voordat je kunt instappen, maar de bussen rijden continu af en aan.
Tijdens de rit in de, gelukkig, van airconditioning voorziene bus vertelt de chauffeur, afgewisseld met een videopresentatie, uitgebreid over de geschiedenis van Kennedy Space Center. Zelfs als je vooraf al veel over NASA hebt gelezen, hoor je onderweg allerlei interessante weetjes.
Wij vonden het vooral opvallend hoe gigantische Kennedy Space Center eigenlijk is. Je rijdt tientallen minuten over brede wegen dwars door een natuurgebied. Links en rechts zie je moerassen, graslanden en bossen en als je geluk hebt, remt de bus omdat er ergens een alligator of zeearend is te zien.
Vehicle Assembly Building
Het bekendste gebouw dat alleen vanuit deze bus is te zien, is het Vehicle Assembly Building. Dit is een van de grootste gebouwen ter wereld, met daarin een van de grootste Amerikaanse vlaggen ter wereld. Dat is nodig ook, want hier werden en worden raketten opgebouwd voor ze naar het lanceerplatform worden gereden.
Dat gebeurt overigens met het grootste voertuig ter wereld: de Crawler. Dit rijdende platform kan misschien niet harder dan 1,5 kilometer per uur, maar is absoluut indrukwekkend om te zien.
The Gantry
De bus stopt niet bij het Vehicle Assembly Building, maar wel bij The Gantry: een onderdeel dat enkele jaren geleden volledig is vernieuwd en een combinatie is van een uitkijkpunt, tentoonstelling en, het blijft Amerika, giftshop.
Je ziet hiervandaan verschillenden lanceerplatforms liggen, waaronder het historische Launch Complex 39A.
Apollo/Saturn V Center
Na The Gantry rijdt de bus verder naar het Apollo/Saturn V Center. Dit is een expositie die in het teken staat van misschien wel de grootste prestatie uit de geschiedenis van de ruimtevaart: de maanlanding.
Die expositie vindt plaats in een enorme hal waar boven je hoofd een complete Saturn V-raket hangt. Met een lengte van 111 meter is dit nog altijd een van de grootste raketten die ooit succesvol is gebouwd.
De Saturn V werd speciaal ontwikkeld voor het Apollo-programma. Tussen 1967 en 1973 werd-ie dertien keer gelanceerd. Geen enkele lancering mislukte.
Overigens is de kans groot dat je rond lunchtijd in het Apollo/Saturn V Center bent, daar waar de tentoonstelling zich ongeveer halverwege de bustour bevindt. Eten en drinken kan bij het hier gelegen Moon Café. Verwacht geen culinaire hoogstandjes, though. Onze ‘fruitsalade’ bestond uit twee hele sinaasappels, om het een en ander aan te geven.
Als het niet te warm is, is het de moeite waard om buiten te eten. Vanaf het terras kijk je namelijk uit op Launch Complex 39A.
Space Shuttle Atlantis
Na de bustour keer je terug naar het bezoekerscentrum. Het mooiste onderdeel van de dag moet dan nog beginnen: Space Shuttle Atlantis.
Space Shuttle Atlantis neemt je mee door de geschiedenis van het Space Shuttle-programma. In een indrukwekkende film zie je hoe NASA na de maanlandingen op zoek ging naar een nieuw ruimtevaartuig. Geen raket die na één vlucht werd weggegooid, maar een voertuig dat keer op keer gebruikt kon worden.
De beelden laten zien hoe ingenieurs jarenlang werkten aan een compleet nieuw concept: een ruimtevaartuig dat vertrok als een raket, in een baan om de aarde vloog als een ruimteschip en uiteindelijk weer landde als een vliegtuig.
Dat klinkt tegenwoordig bijna vanzelfsprekend, maar begin jaren zeventig was het revolutionair. Tijdens de presentatie zie je niet allen de successen, maar ook de moeilijke momenten, zoals de ramp met de Challenger en het verlies van de Columbia.
De film wordt afgesloten met de presentatie van de echte Space Shuttle Atlantis, de vierde Shuttle die NASA ontwikkelde. Hij hangt schuin in de ruimte, alsof hij ieder moment opnieuw door de ruimte kan zweven. De onthulling wordt op een prachtige manier gedaan en zelfs als je verder niet heel veel met ruimtevaart hebt, is dit zeer, zeer indrukwekkend.
Lees ook Dit vonden wij het absolute hoogtepunt van ons bezoek aan Florida’s Kennedy Space Center: Space Shuttle Atlantis
Shuttle Lauch Experience
Aan het einde van de tentoonstelling wacht nóg een attractie waar veel bezoekers speciaal voor komen: de Shuttle Launch Experience. Je kunt hier ervaren hoe het voelt om met een Space Shuttle gelanceerd te worden.
Wij waren vooraf wat huiverig om dit te proberen. Dat kwam vooral door Mission: SPACE, een attractie in het Disney-park EPCOT. Wie daar ooit de intense versie heeft gedaan, weet waarschijnlijk precies hoe misselijk je daar uit kunt komen. Wij hadden in ieder geval weinig zin in een herhaling.
Gelukkig verkeerd een medewerkers ons dat deze attractie anders is. En daar had ze gelijk in. NASA heeft geprobeerd om de ervaring zo geloofwaardig mogelijk te maken en is daar meer dan in geslaagd.
Althans. Dat denken we. Weten wij veel hoe een echte lancering voelt.
Zo bezoek je Kennedy Space Center
Kennedy Space Center is absoluut de moeite waard. Het is veel meer dan alleen een museum voor ruimtevaartliefhebbers. Je staat op de plek waar mensen naar de maan vertrokken, ziet een echte Space Shuttle en loopt onder een Saturn V-raket door. Je rijdt langs actieve lanceerplatforms waar vandaag de dag nog steeds vertrekken. En ondertussen leer je het verhaal achter een van de technologische prestaties uit de menselijke geschiedenis.
De meeste bezoekers verblijven in Orlando. Vanaf daar rij je in ongeveer een uur naar Kennedy Space Center. Het bezoekerscentrum beschikt over ruimte parkeerterreinen en is eenvoudig bereikbaar met een huurauto.
Onderschat vooral niet hoe groot Kennedy Space Center is. Vooraf dachten we na drie of vier uur alles wel gezien te hebben. In werkelijkheid waren we vrijwel de hele dag bezig. Alleen al de bustour met het Apollo/Saturn V Center neemt al snel twee tot drie uur in beslag.
Kom daarnaast vroeg. Hoe eerder je binnen bent, hoe beter. Niet alleen zijn de temperaturen in de ochtend vaak prettiger, ook zijn de wachtrijen dan meestal korter. Daarnaast wil je voorkomen dat je aan het einde van de middag moet haasten omdat je nog een halve bustour of tentoonstelling moet doen.
Tot slot: kijk of er een lancering gepland staat. Een van de mooiste momenten die je tijdens een bezoek kunt meemaken is een echte raketlancering. Kennedy Space Center publiceert ruim van tevoren welke lanceringen gepland staan.
Dit artikel wordt je aangeboden door het Kennedy Space Center Visitor Complex.
